Slecht ingestelde diabetes; ook met een goede HbA1c

18/04/06
De HbA1-c waarde is weliswaar de 'gouden standaard' met betrekking tot de beheersing van de bloedglucosespiegel bij mensen met diabetes. De voorspellingskracht is echter beperkt. Pas wanneer de HbA1c-waarde wordt beschouwd in combinatie met andere bloedglucosewaarden en andere verstorende factoren kan er een betrouwbare uitspraak worden gedaan.

Een goede HbA1c-waarde wil nog lang niet zeggen dat de betreffende patiënt ook goed is ingesteld. Deze waarde is immers een mix van waarden afkomstig van normale waarden, hypos en hypers zegt professor Rüdiger Landgraf van het universiteitsziekenhuis van München. De waarde is voornamelijk een afspiegeling van de gemiddelde bloedglucose van de afgelopen 30 dagen. De daadwerkelijke bloedglucosewaarden zijn hierdoor maar tot op zekere hoogte betrouwbaar af te lezen.

Een HbA1c van 7% kan daarom het resultaat zijn van gelijkmatig goede bloedglucosen maar kan ook ontstaan door waarden die continu heen en weer schieten tussen hoog en laag. Zon patiënt heeft dus een relatief goede HbA1c-waarde terwijl hij eigenlijk een miserabele bloedglucose-instelling heeft zegt Landgraf. Dergelijke fluctuaties komen pas aan het licht bij beschouwing van een goed bijgehouden diabetes dagboek.

Wanneer de glucosewaarden en de HbA1c-waarde niet goed samen passen, moet de reden hiervoor worden achterhaald. De oorzaak kan zowel in de loboratorium-analyse als bij de patiënt zelf liggen. Meet de patiënt bijvoorbeeld niet op de voorgeschreven tijdstippen, dan zegt het glucoseprofiel onvoldoende. Wie bijvoorbeeld alleen nuchter meet, registreert over het algemeen alleen de lage waarden. Maar juist bij een HbA1c-waarde onder de 7% relateren de waarden twee uur na het eten vier maal zo goed aan het HbA1c dan de nuchtere bloedglucose. Bij een hoog HbA1c daarentegen spelen de nuchtere waarden weer een grotere rol.

Bij mensen die maar weinig meten worden ontsporingen dikwijls niet ontdekt. Verder wijst Landgraf op mogelijke foutbronnen zoals een defect meetapparaat of teststrips, foutieve bediening en bovendien zijn er nog talloze mensen die niet de gemeten waarde in hun boekje noteren, maar een andere (betere) waarde. Aan de andere kant kan een tekort aan ijzer de HbA1c verhogen terwijl een nier- of leverinsufficiëntie de waarde juist kan doen dalen.

© Double Check, Marieke van der Vaart